لیپوهایپرتروفی

انسولین مهمترین داروی کنترل دیابت در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ است و در گروهی از افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ نیز استفاده می‌شود؛ بنابراین آموزش اصولی تزریق انسولین می‌تواند تأثیر بسزایی در مدیریت دیابت داشته باشد. یکی از مشکلات رایجی که با عدم آشنایی با اصول تزریق صحیح انسولین در ارتباط است، لیپودیستروفی یا آسیب بافت چربی زیرپوستی است. لیپودیستروفی ممکن است به شکل لیپوهایپرتروفی (بزرگ و متورم شدن بافت چربی) و یا لیپوآتروفی (از بین رفتن بافت چربی) باشد. لیپوهایپرتروفی شایع‌ترین نوع تغییر بافت چربی زیرپوستی است که باعث می‌شود بافت چربی به شکل متورم، برآمده یا محدب به همراه تغییراتی در بافت نمایان شود و به ‌ندرت نیز ممکن است با تغییر در رنگ پوست و یا رویش مو همراه باشد.

تأثیر لیپوهایپرتروفی بر روی مدیریت دیابت

در محلی که چربی آن آسیب ‌دیده و به عبارتی دچار لیپوهایپرتروفی شده است، سرعت جذب انسولین کاهش می‌یابد و مدیریت دیابت سخت و دشوار خواهد شد. از پیامدهای لیپوهایپرتروفی و تأثیر آن در کنترل قند خون می‌توان به نوسانات قند خون، افزایش تعداد دفعات افت قند، افت قندهای غیرمنتظره، افزایش HbA1c، افزایش احتمال کتواسیدوز دیابتی، افزایش نیاز به انسولین و هزینه‌های مرتبط به آن اشاره کرد. با توجه به تأثیرات لیپوهایپرتروفی لازم است که افراد مبتلا به دیابت با علت‌های ایجاد آن و راهکارهای پیشگیری از آن آشنا شوند.

مطالب مرتبط: تزریق صحیح انسولین، سوالات رایج

عوامل ایجاد لیپوهایپرتروفی

مهمترین علت ایجاد لیپوهایپرتروفی، تزریق مکرر انسولین در یک محل و استفاده مکرر از یک سرسوزن است. عوامل دیگری مانند استفاده طولانی مدت از انسولین، تعداد زیاد دفعات تزریق، تزریق در مناطق کوچک نیز در ایجاد آن مؤثر هستند.

تزریق مکرر انسولین در یک محل یا به عبارتی عدم گردش در محل تزریق در ایجاد لیپوهایپرتروفی نقش مهمی دارد. استفاده از چندین محل تزریق در یک روز، استفاده مداوم و مکرر از یک منطقه و تزریق در یک نقطه مشخص از ویژگیهای عدم گردش در محل تزریق است که احتمال ابتلا به لیپوهایپرتروفی را افزایش میدهند.

سرنگها و سرسوزنها برای یک بار تزریق مناسب هستند. استفاده مکرر از یک سرسوزن با افزایش ریسک لیپوهایپرتروفی، افزایش حباب هوا در قلم، نشت انسولین، مسدود شدن سر سوزن، درد و خونریزی هنگام تزریق در ارتباط است.

 

مدیریت لیپوهایپرتروفی

افرادی که انسولین تزریق میکنند، لازم است سالانه از نظر وجود لیپوهایپرتروفی در تمام محلهای تزریق انسولین مورد معاینه و ارزیابی قرار گیرند. در صورت وجود سابقه لیپوهایپرتروفی لازم است معاینهها در دفعات بیشتری انجام شود.

برای تشخیص لیپوهایپرتروفی معاینه چشمی، لمسی و گاهی سونوگرافی مورد نیاز است. یکی از راههای تشخیص لیپوهایپرتروفی، تست نیشگون است. بر اثر نیشگون گرفتن، پوست سالم بین دو انگشت جمع میشود، اما در صورت وجود لیپوهایپرتروفی، با نیشگون پوست تغییری نمیکند.

• معاینه باید بدون لباس و از روی پوست انجام شود. دما و نور اتاق معاینه لازم است کافی و معتدل باشد. در صورت مشاهده و یا لمس لیپوهایپرتروفی، با ماژیک آن را مشخص کنید، ابعادش را اندازه گیری کنید و یا از فاصله یک متر، بدون فلش عکس بگیرید تا در معاینههای بعدی روند بهبود را بررسی کنید.

rotation

نحوه گردش صحیح تزریق انسولین در یک محل

 

• از تزریق در منطقه لیپوهایپرتروفی خودداری کنید چرا که انسولین تزریق شده در این محل به کندی جذب میشود. با تغییر محل تزریق انسولین از محل لیپوهایپرتروفی به محل سالم، ممکن است لازم باشد انسولین کمتری استفاده کنید؛ میزان این تغییر از فردی به فرد دیگر متغیر است و با اندازهگیری تست قند قابل کنترل است.

• گردش صحیح در محل تزریق و بین محلهای تزریق انسولین را یاد بگیرید و انجام دهید. در یک محل تزریق، فاصله هر تزریق با تزریق بعدی را رعایت کنید.

• گردش صحیح در محل تزریق انسولین یعنی هر هفته از یک محل تزریق استفاده شود و هر تزریق با تزریق بعدی ۱ تا ۲ سانتیمتر باید فاصله داشته باشد.محل های تزریق انسولین

محل های تزریق انسولین

 

• از استفاده مکرر سرسوزن یا سرنگ خودداری کنید و دفعات کمتری از آنها استفاده کنید.

• حتما پزشک و کادر درمانی خود را از وجود لیپوهایپرتروفی مطلع کنید.

Call Now Button
0
سبد خرید